Lekkage opsporen: zo vind je de bron van een lekkage in huis

Een vochtplek op het plafond, een hogere waterrekening of een muffe lucht in de kruipruimte: lekkage opsporen begint bijna altijd met een vaag signaal. Met een paar eenvoudige tests vind je vaak zelf uit of er water weglekt en uit welk systeem het komt. Dat scheelt zoekwerk, en daarmee kosten, als je toch een vakman nodig hebt.

Signalen dat er ergens een lekkage is

Niet elke lekkage is zichtbaar. Water kan maandenlang achter een wand of onder een vloer lopen voordat je het merkt. Let op deze signalen:

• vochtplekken, kringen of bladderende verf op plafond of muur;
• loszittende tegels of kitnaden die steeds opnieuw schimmelen;
• een muffe lucht of schimmel in een kast, de meterkast of de kruipruimte;
• een waterrekening of jaarafrekening die hoger is dan je verwacht;
• de waterdruk van de cv-ketel die steeds daalt;
• het geluid van stromend water terwijl alle kranen dicht zijn.

Zie je een vochtplek, kijk dan eerst wat er direct boven of achter zit. Een plek onder de badkamer wijst op iets anders dan een plek bij de buitenmuur na een regenbui.

Stap 1: controleer de watermeter

De watermeter is de snelste manier om te ontdekken of er water weglekt uit de drinkwaterleiding. De meter zit meestal in de meterkast, soms in de kruipruimte of in een put in de voortuin.

1. Draai alle kranen dicht en zorg dat de wasmachine, vaatwasser en eventuele boiler of close-in niet aan het vullen zijn.
2. Kijk of het kleine wieltje of sterretje op de meter draait. Dat is een lekindicator die al bij een heel kleine stroom beweegt.
3. Noteer de meterstand, inclusief de cijfers achter de komma.
4. Gebruik een paar uur geen water, bijvoorbeeld ’s nachts, en lees de meter opnieuw af.

Is de stand veranderd terwijl niemand water heeft gebruikt, dan lekt er water na de meter. In Flevoland levert Vitens het drinkwater. De meter en de leiding ervóór vallen onder het waterbedrijf; voor lekkage in de leidingen na de meter ben je als bewoner zelf verantwoordelijk. Zie je water bij of vóór de meter, neem dan contact op met Vitens.

Stap 2: sluit de meest voorkomende boosdoeners uit

Blijkt uit de meter dat er water wegloopt, controleer dan eerst de plekken waar het het vaakst misgaat.

Het toilet

Een doorlopend toilet is een van de meest voorkomende oorzaken van onverklaard waterverbruik. Doe een paar druppels kleurstof, zoals voedingskleurstof, in het reservoir en trek een half uur niet door. Kleurt het water in de pot, dan lekt de vlotter of de afsluiter in de spoelbak.

Kranen en aansluitingen

Kijk onder het aanrecht, onder de wastafel en achter de wasmachine. Voel aan koppelingen en flexibele slangen of ze vochtig zijn. Een tissue die je om een koppeling wikkelt, laat kleine lekjes snel zien.

Boiler, close-in en waterontharder

Deze apparaten hebben vaak een overstort of inlaatcombinatie die bij het opwarmen wat water afvoert. Blijft het overstortventiel continu druppelen, dan kan er iets mis zijn met het ventiel of de druk.

Stap 3: bepaal welk systeem lekt

Water in huis kan uit verschillende bronnen komen. Het helpt om ze een voor een uit te sluiten, want elke bron vraagt om een andere aanpak.

• Drinkwaterleiding: de watermeter loopt door terwijl alles dicht is.
• Cv-installatie: de druk op de ketel daalt steeds en je moet vaak bijvullen. Kijk bij radiatoren, ventielen en de ketel zelf naar druppels of kalkrandjes.
• Afvoer: de plek wordt alleen nat na het douchen, het doortrekken of de afwas. De meter loopt dan niet door.
• Dak, dakgoot of gevel: de plek groeit na een regenbui en blijft bij droog weer gelijk.
• Kitnaden en tegelwerk: een vochtplek onder de douche, terwijl de leidingen in orde zijn. Laat de douche een paar minuten tegen alleen de wand lopen en daarna alleen op de vloer om het te testen.

Kijk ook in de kruipruimte

Heeft je woning een kruipruimte, dan is dat een plek waar een lekkage lang onopgemerkt kan blijven. Leidingen voor drinkwater, verwarming en afvoer lopen daar vaak samen. Pak een sterke zaklamp en kijk of er plassen staan, of leidingen vochtig zijn en of er een rioollucht hangt.

Een beetje grondvocht in een kruipruimte is niet ongewoon. Staat er na een paar droge dagen nog steeds water, of zie je een druppelende leiding, dan is verder onderzoek verstandig. Ga niet de kruipruimte in als er twijfel is over asbesthoudend materiaal, zoals oude isolatieplaten of leidingisolatie in woningen van vóór 1994. Raak dat niet aan en laat het beoordelen.

Wat je niet zelf doet

Een lekkage opsporen is iets anders dan een lekkage zelf openbreken. Wees voorzichtig bij de volgende situaties:

• Hak geen wanden of vloeren open zonder te weten waar leidingen en elektra lopen.
• Komt water in de buurt van stopcontacten, schakelaars of een lamp, zet dan de betreffende groep in de meterkast uit.
• Raak leidingen van de cv of de warmwatervoorziening niet zomaar aan: ze kunnen erg heet zijn.
• Werk nooit aan gasleidingen. Ruik je gas, ga dan direct naar buiten en bel het Nationaal Storingsnummer Gas en Stroom: 0800-9009.

Loopt er veel water, draai dan eerst de hoofdkraan dicht. Die zit meestal bij de watermeter.

Wanneer schakel je een loodgieter in?

Weet je na deze stappen dat er water weglekt maar niet waar, dan is het tijd voor een vakman. Een loodgieter of gespecialiseerd lekdetectiebedrijf kan lekkages opsporen zonder alles open te breken, bijvoorbeeld met een warmtebeeldcamera, een vochtmeter of akoestische apparatuur die het geluid van stromend water oppikt.

Lekdetectie kost gemiddeld ongeveer 60 tot 300 euro, afhankelijk van de methode en hoe lastig het lek te vinden is. Vraag vooraf wat er wel en niet bij de prijs zit. Meer over de aanpak lees je op de pagina over lekkage laten verhelpen. Woon je in de provinciehoofdstad, dan kun je ook direct loodgieters in Lelystad vergelijken.

Maak foto’s van de schade en noteer de meterstanden. Dat helpt de vakman, en je hebt het nodig als je de schade bij je verzekeraar meldt.

Veelgestelde vragen

Hoe zie je aan de watermeter of er een lekkage is?

Draai alle kranen dicht en kijk of het kleine wieltje of sterretje op de meter draait. Noteer daarnaast de meterstand, gebruik een paar uur geen water en lees opnieuw af. Is de stand veranderd, dan lekt er ergens water na de meter.

Wie betaalt een lekkage in de waterleiding?

De leiding tot en met de watermeter valt onder het drinkwaterbedrijf, in Flevoland is dat Vitens. Lekt het na de meter, dan is de eigenaar van de woning verantwoordelijk. Huur je, meld de lekkage dan direct bij je verhuurder.

Kan een loodgieter een lekkage vinden zonder te breken?

Vaak wel. Met een warmtebeeldcamera, vochtmeter, gas- of akoestische meting kan een vakman de plek meestal vrij precies bepalen. Er hoeft dan alleen op die plek een stukje vloer of wand open.